تبلیغات
معماری - هنر مدرن و معماری مدرن
معماری
شنبه 6 فروردین 1390

هنر مدرن و معماری مدرن

شنبه 6 فروردین 1390

نوع مطلب :
نویسنده :حسن عبدپور

هنر مدرن و معماری مدرن به یكدیگر تعلق دارند. هدف هردوی اینها كمك به انسان برای یافتن جای پای وجودی دردنیای جدید از طریق تجسم و ویژگی‌های آن است. خصلت هنری معماری مدرن را پیشگامان آن تشخیص دادند. لوكوربوزیه تأكید خاصی به این دیدگاه داش، به طور كه در تمام سه فصلی كه در كتاب خود درباره «معماری» به نام <به سوی معماری جدید> ارائه كرده، همین نظر را مطرح می‌كند: « شما سنگ، چوب و بتن را به كار می‌گیرید و با این مواد خانه و كاخ می‌سازید. این كار، ساختن است. نوعی سازندگی در كار است.سپس ناگهان احساسات درونی‌ام را بر می‌انگیزید، حالم را خوب می‌كنید، و من خوشحال می‌شوم و آن را زیبایی می‌خوانم. این معماری است و هنر در آن نقش دارد.»

حتی میس ون دروهه كه به كلی «خشكه مقدس» ترین پیشگامان تلقی می‌شود، در مقدمه نشریه رسمی Wessenhofsiedlang همان عقاید را بیان می‌كند: «امروز كاملاً ضرورت دارد تأكید شود كه سكونتگاه جدید، به رغم جنبه‌های فنی و اقتصادی آن، مسئله‌ای هنر است. این امر تنها از طریق تلاش‌های خلاق می‌توان به آن دست یافتدست آخر آنكه، میس ون دروهه كلكسیونر نقاشی‌ها كلی (و نه موندریان!) شد. بدین لحاظ، جنبش مدرن در معماری، در واقع جنبش هنری بود.

اما آیا این امر مغایر با تعبیر رایج از معماری مدرن به عنوان معماری «كاركردگرایی» نیست؟ مسلماً لوكوربوزیه، گروپیوس و میس توجه خاصی به كاركرد داشتند، اما هیچ‌یك از آنها معتقد نبودند كه فرم صرفاً از كاركرد «پیروی می‌كند». پیش از این نقل قولی از لوكوربوزیه شد؛ او در ادامه می‌گوید: «شما استفاده از مواد سست و دست به كار شدن با مواضع كم و بیش سود جویانه روابط خاصی را به وجود می‌آورید كه عواطفم را بر می‌انگیزید. اینها نوعی از آفرینش بسیار دقیق ذهن شماست. این معماری است.» كاركردگرایی افراطی در طول سال‌‌های رهبری گروپیوس در باهاوس نیز دنبال نشد. ان رویكرد تنها در سال 1928، زمانی كه هانس مه یر مدیریت باهاواس را بر عهده گرفت ، ارائه گردید. همان سال مه‌یر در بولتن مدرسه نوشت: «تمام چیزها در این جهان محصول فرمولی هستند كه عبارت است از: كاركرد ضربدر اقتصاد. بنابراین تمام این چیزها آار هنری نیستند. كال هنر تركیب است و بنابراین بی‌فایده. كل زندگی كاركرد ست و بنابراین غیرهنری.» نتیجه آنكه كاركردگرایی مه‌یر در حاشیة جنبش مدرن باقی ماند. هر چند این موضوع پس از جنگ جهانی دوم به دست نیروهایی كه اساساً به اقتصاد و كارآیی علاقه‌مند بودند دنبال شد، و آنان تا آنجا پیش‌رفتند كه به آن «كاركردگرایی زشت» لقب دادند. كاركرد گرایی زشت به عوض ایجاد هدف هنری معماری مدرن، ساختمان را به فعالیتی صرفاً عقلانی تقلیل داد كه با تحلیل منطقی و «شیوه‌های طراحی» هدایت می‌شد.

پیش از آنكه در نظر آوریم كه چگونه معماری مدرن اهداف هنری‌اش را در كار جا انداخت، به طور كلی باید سخن چند درباره بعد هنری معماری اضافه كنیم. معماری به عنوان هنر، جهانی رؤیت پذیر را می‌سازد. ظاهراً این جهان با آن جهانی كه هنرهای تجسمی می‌سازند همخوانی ندارد. اثر معماری ماهیت و بستگی‌های موجودات بشری ، جانوران یا چیزهای دیگر را بر ما آشكار نمی‌كند. به طور كلی، معماری هیچ چیزی را به تصویر نمی‌كشد؛ پس معماری چه كاری انجام می‌دهد؟ معماری بیش از آنكه چیزی را نمایش دهد شیوه‌های متفاوت هستی بین زمین و آسمان را مجسم می‌كند. البته تمام چیزها با زمین و آسمان رابطه دارند، و این رابطه بخشی از جهان آنهاست، در ساختمان‌ها این جنبه اهمیت اساسی می‌یابد، یا به بیان دیگر، ساختمان‌ها، آنچه را كه ما «مكانمندی» جهان می‌نامیم نشان می‌دهند. ساختمان‌ها این كار را با قرار گرفتن روی زمین، سربرافراشتن به سوی آسمان، گسترده شدن د در جهت افقی، و باز و بسته شدن به اطراف خود انجام می‌دهند. لوكوربوزیه از زمان «بیانیه»‌ای كه پیش از این نقل شد می‌گوید: «... گیریم كه دیوارها به همان طریقی كه من پیشنهاد می‌كنم به سوی عرش سر برافراشتند. من نیات شما را درك می‌كنم. روحیه شما مهربان، وحشی، دلربا یا شریف است. اما سنگ‌هایی كه برپامی‌دارید باید این را به من بگویند.» یعنی لوكوربوزیه به طور ضمنی میگوید كه معماری تا اندازه‌ای فراتر از هنر سازماندهی فضایی است.  این نكته مسلماً خصیصه اصلی هر اثر معماری است كه فضایی عرضه كند كه امكان می‌دهد زندگی «اتفاق بیافتد». اما این فضا باید با فرم‌های ساخته شده در كار مشخص باشد تا بتوان گفت مكان است، یعنی زندگی می‌تواند در آن «رخ دد». زمانی كه چیزی اتفاق می‌افتد، در واقع می‌گوییم كه زندگی توانسته است رخ دهد.»، یعنی به طور ضمنی می‌گوییم كه خیلی بی‌معنی است كه درباره زندگی از یك سو و مكان از سو دیگ صحبت كنیم. مكان جزء مكمل حیات بشری است، و این فرصت مناسبی برای معماری است تا مكان‌هایی عرضه كند كه مناسب زندگی انسان باشد. منظور از مناسب بودن مكان تنها آن نیست كه كاركردها را برآورده سازد، بلكه مكان باید با استفاده از شیوه‌های قرار گرفتن، سربرافراشتن، گسترده‌شدن، باز و بسته شدن، شیوه بودن بین زمین  و آسمان را تجسم بخشد. این شیوه‌ها مظاهر آن ویژگیهایی اند كه بیانگردرك كلی حیاد در جهان است. “mood”  واژه ای است كه در ترجمه انگلیسی كتاب لوكوربوزیه برای این معنا به كار رفته است.

در گذشته تصور فضا و فرم همچون انگاره‌هایی یكپارچه می‌نمودند كه همزمان دارای  خصوصیات اصلی (كلی) و محلی (تفصیلی) بودند. چنین انگاره‌هایی عبارت‌ بودند از ستون، طاق، ستنوری، برج، هرم، و سقف گنبدی. لوكوربوزیه با درك این مطلب معماری را به عنوان «بازی استادانه، درست  و شكوهمند حجم‌هایی كه در پرتو نور گرد یكدیگر می‌آیند... و بدین لحاظ مكعب، مخروط، كره، استوانه، و هرم فرم‌های بسیار مهمی‌اند...» تعریف می‌كند.

همانطور كه پیش از این خاطر نشان شد، معماری مدرن تصور فضایی جدیدی از فضا و فرم، كه «همزمانی رویدادها» را به عنوان نقطه عطف در نظر می‌گیرد، به دست می‌دهد. این تصورات ریشه‌هایی در ساختار «فلزی و شیشه‌ای» قرن نوزدهم دادند و پیش از سال 1900 به صورت «دستور زبان» منسجم طراحی به دست فرانك لوید رایت ایجاد شدند. در سال 1914، لوكوربوزیه ساختار اسكلتی برای خانه‌های “Dom-ino” ی خود با هدف «آزاد سازی فضا از یوغ دیوارهای باربر» طراحی كرد و «تركیبات بی‌شمار آرایه‌بندی‌های داخلی و روزنه‌های نما» را امكان پذیر ساخت. او با «پنج اصل معماری جدید»ش در سال 1926، تعریف دقیقی از ایده‌های جدید به دست داد. یكی از این اصول «پلان آزاد» نامیده می‌شود؛ و این اصطلاحی است كه همواره در نظریه پردازی معماری اهمیت عمده‌ای داشته است.  بعداً مبدأ اهمیت پدیدارشناسی آن را مطرح خواهیم ساخت؛ تا اینجا فقط می‌توانیم بگوییم كه پلان آزاد عاملی برای رفع نیازهای فضایی زندگی مدرن را یافت. با توجه به پلان آزاد، اصل دیگری مطرح می‌شود كه «نمای آزاد» نامیده می‌شود.لوكوربوزیه در دو اصل دیگر خود، رابطه جدید ساختمان نسبت به زمین وآسمان را تعریف می‌كند. فرم‌های جدیدی كه به دست پیشگامان اجرا شدند توانستند تا اندازه‌ای جانشین «انگاره‌های» گذشته شوند. پیلوتی، پنجره‌های كشیده، و بام مسطح در واقع نوعی اهمیت نمادین به دست آوردند. با اینكه عناری جدید مانند سبك‌ها «زبان» یكپارچه‌ای برای فرم‌ها نبودند، اما به نظر می‌رسد یكپارچگی ظاهری در طول دهه 1920، تولد «سبك بین‌المللی» جدیدی را نشان می‌دهد.

            

لوكوربوزیه در پروژه خود برای اتحاد ملل به سال 28-1927، تصورات جدیدی را برای كار با مقیاس بزرگ مطرح می‌كند، كه برداشت‌های كلی از وجوه غیرمستقیم كار را نز بیان می‌دارد. در این پروژه فضا امكاناتی ایجاد می‌كند كه از طریق آنها فرم ساخته شده آزاد می‌گردد، و بدین ترتیب ساختمان با اطراف خود در می‌آمیزد، در عین حال همان‌‌طور كه به وضوح گفته می‌شود، حجم‌ها به اجزاء و كل هویت می‌بخشند. بدین ترتیب پروژه «اتحاد ملل» تصورات جدیدی از فض و فرم را ، به علاوه نیز به تحقق چیزهایی از ان دست، به تصویر می‌كشد؛ در واقع معماری فقط مسئله چگونگی انجام كارها نیست، بل اینك چه چیزی  انجام می‌گیرد نیز هست. «آنچه» كه وظیفه ساختمان است، تجلی شیوه زندگی است، و شكل معماری مدرن بر طبق مكانمندی جهان جدید، تعریف دوباره وظایف ساختمان بود، و باید به راه‌حل‌هایی می‌رسید كه واقعاً معاصر باشند.

یش از این اشاره كردیم كه خانه، وظیفه اصلی ساختمان‌سازی در معماری مدرن بود، فرانك لوید رایت، به طور كلی تعبیر جدیدی از خانه به دست داد. وی در كتابش با عنوان «خانه طبیعی» نظر خود را اینگونه جمع‌بندی می‌كند: «در آغاز پی بردم كه سكونتگاه اساساً مانند غار نیست، بلكه مانند سرپناه وسیع در هوای آزاد، همیشه به چشم‌انداز – به بیرون و درون است - » كارهای نخستین رایت در سال‌های 1910 و 1911 در آلمان منتشر شد و موجب انقلابی در رویكرد معماران اروپایی گردید. سی. آر. اشبی در مقدمه یكی از چاپ‌های آلمانی كتاب می‌نویسد: «رایت پی‌برده كه ایده‌های جدیدی (یعنی ایده‌هایی مثل سولیوان) را برای خانه شخصی به كار برد، و خانه جدیدی خلق كند كه كاملاً بی‌سابقه است...»،.

اما شیوه جدید زندگی، تجدید نظری در وظایف ساختمانی همگانی را نیز طلب می‌كرد. در طول قرن نوزدهم تعداد زیادی ساختمان‌های جدید در بازسازی جامعه مطرح شد. برخی از آنها تعبیرها وتفسیرها عملكردهای مشخص ساختمانی بودند، اما بسیاری دیگر، مانند آنهایی كه به تولید وتوزیع مربوط می‌شدند، كاملاً جدید بودند. برخی كارهای قدیمی نیز اهمیت تازه‌ای به دست آوردند، به ویژه تئاتر و موزه كه به عنوان «معابد زیبایی شناختی»، همچون كارهای «پیشرو» ساختمانی، جانشین ساختمان‌های كلیسا شدند. معماری رسمی این دوره، سبك‌های تاریخی را به عنوان راه‌حل به كار گرفت، و برای به وجود آوردن سبك برگزیده توجهی هم به آن«تطبیق» با آن مسئله روز كرد.

به طور كلی وظایف ساختمانی جدید در دو تیپ ساختمان اصلی حل شده بودند: سالن یكپارچه و برزگ، و«آسمان خراش» بلند مرتبه. هردو تیپ از الگوهای شناخته شده سرچشمه می‌گرفتند، اما این الگوها تعبیر كاملاً جدیدی از الگوهای نامبرده بودند. سالن و آسمانخراش در واقع به عنوان نشانه‌های دنیای آزاد جدید تلقی می‌شدند. در توصیف همزمان «كریستال پالاس» می‌خوانیم كه در این ساختمان «هیچ چیز بین داخل اشیاء و آسمان باز» وجود ندارد، و لویی سالیوان كه مشاركت مسلمی در بسط آسمانخراش داشت، كریستال پالاس را به عنوان ساختمانی دارای «بی‌نهایت طبقه»، تعریف می‌كند.




Can exercise increase your height?
جمعه 13 مرداد 1396 10:18 ق.ظ
I was wondering if you ever thought of changing the page layout of your blog?
Its very well written; I love what youve got to say.

But maybe you could a little more in the way of content so people could connect
with it better. Youve got an awful lot of text for only having 1 or two images.
Maybe you could space it out better?
How long does Achilles tendonitis last for?
جمعه 6 مرداد 1396 06:03 ب.ظ
I constantly spent my half an hour to read this web site's articles or reviews every day along with a mug of
coffee.
http://marciakeanum.jimdo.com/
دوشنبه 12 تیر 1396 11:41 ق.ظ
It's actually a nice and helpful piece of info.
I'm glad that you simply shared this useful information with us.
Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.
https://matthewmass.wordpress.com/2015/07/01/factors-that-cause-hammer-toe-deformity
سه شنبه 2 خرداد 1396 05:29 ق.ظ
Simply desire to say your article is as amazing.

The clarity to your publish is simply excellent and that i could
assume you're knowledgeable in this subject. Fine along with your permission let me to take
hold of your RSS feed to stay up to date with imminent post.
Thank you one million and please carry on the enjoyable work.
Marissa
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 06:32 ب.ظ
Hey! Do you know if they make any plugins to protect against hackers?
I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on. Any
tips?
Nelle
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 08:40 ق.ظ
What's up, for all time i used to check weblog posts here
in the early hours in the morning, because i like to find out more and
more.
فاطمه
چهارشنبه 9 فروردین 1391 01:48 ب.ظ
سلام كاش مطالبتون باتصویربود خواهشا تصاویری از پله برام بفرستید.

فاطمه
چهارشنبه 9 فروردین 1391 01:40 ب.ظ
سلام كاش مطالبتون باتصویربود خواهشا تصاویری از پله برام بفرستید.
فاطمه
چهارشنبه 9 فروردین 1391 01:39 ب.ظ
سلام كاش مطالبتون باتصویربود خواهشا تصاویری از پله برام بفرستید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر